Praatplaat die geen prietplaat is, maar aanzet tot een hechtere buurt
Waarom er in iedere buurt een buurtverbindingskaart zou moeten komen
Wat is een buurtverbindingskaart? En waarom zijn bewoners er zo bij gebaat als er in hun buurt ook een gemaakt wordt? Het antwoord op die tweede vraag is helder: omdat die kaart en het proces waar die onderdeel van is, de buurt sterker en hechter maakt.
Een combinatieartikel door Corrie de Leeuw & Dana Otten
Een buurt-praatplaat. Misschien is dat nog wel het beste woord: een samenvatting van wat bewoners zeggen dat er nodig is voor een fijne, veilig buurt. Geen samenvatting in woorden, maar in een schema met vrolijke, duidelijke tekeningen.
Met die plaat, of kaart in de hand is het dan weer makkelijker om het gesprek aan te gaan met nog meer bewoners in die wijk en met de gemeente, woningbouwcorporaties, welzijnswerk, politie en noem maar op. Met als doel natuurlijk dat er ook werkelijk iets gebeurt.
Een middel dat leidt tot ingrepen en initiatieven
Strategisch ontwerper en projectleider Jim Steenbakkers vertelt over de ervaringen tot nu toe en over de plannen met het ‘verbindingsmiddel’. ,,Waarom we met dit project kwamen? Nou ja, er dreigt een enorm tekort in zorg en mensen wonen steeds langer thuis, dus moeten we wel veel meer naar elkaar gaan omkijken. Het samen doen in een buurt is dan belangrijk, dat begint bij goed luisteren naar wat mensen graag willen.”
Steeds meer stimulans voor ‘omkijken naar elkaar’
Het is niet alleen de projectgroep die dat vindt. In steeds meer buurten en dorpen zijn initiatieven om verbindingen tussen bewoners tot stand te brengen en die samenredzaamheid te bevorderen. Ook vanuit gemeenten, welzijnswerk, woningbouwcorporaties, zorginstellingen en verzekeraars wordt het omzien naar elkaar binnen een buurt gestimuleerd.
Het idee voor de buurtverbindingskaart is ontstaan in de wijk Heikant (Veldhoven) samen met welzijnspartij Cordaad, woningstichting ‘Thuis, gemeente Veldhoven en SWOVE. ASML was ook betrokken, zij gaven een mooi startbudget om het project verder vorm te geven.
Inmiddels zijn er ook al buurtverbindingskaarten gemaakt in Son en Breugel en in Waalre.
Heikant (Veldhoven) ging als eerste aan de slag
Klik op de plaat om te downloaden
In Heikant werd verzameld wat er allemaal goed is en wat gemist wordt. Er werd gezocht naar de kracht van een buurt en ‘de onzichtbare helden’ of ‘sleutelfiguren’ in de buurt. Onmisbaar voor het verdere proces natuurlijk.
De hele oogst werd vervolgens geanalyseerd en per thema ingedeeld: ontmoeten, veiligheid, activiteiten en ‘schoon en heel’. En toen kon het team aan de slag met de kaart: inzicht in een buurt en wat daarin nodig is op 1 toegankelijke, schematische tekening in plaats van een lijvig rapport.
In Heikant werden 309 gespreken gevoerd. Daaruit kwamen 90 bewoners naar voren die meededen aan twee sessies waarin buurtkwesties werden besproken aan de hand van de praatplaat.
Son en Breugel volgde met een tweede buurtverbindingskaart
Klik op de plaat om te downloaden
In Son en Breugel gingen we de straat op in het kader van ‘We doen het samen in Son en Breugel’. Dat gebeurde op verschillende plekken, zoals het Dommelhuis, de Boerderij en de Albert Heijn in het centrum van Son. Ook werden gesprekken gevoerd bij mensen thuis en konden inwoners online hun mening geven.
Dit leverde veel informatie op: ruim 230 ingevulde vragenlijsten, waarvan ongeveer 70 digitaal. Deze geven een goed beeld van hoe inwoners hun buurt ervaren.
Ook inwoner Sjef ging twee dagdelen met inwoners in gesprek over hun buurt. “Als inwoner vind ik het belangrijk dat we meer naar elkaar omzien,” zegt Sjef. “We hebben lang kunnen vertrouwen op goede sociale voorzieningen. Daardoor zijn we soms vergeten hoe belangrijk het is dat we ook zelf voor elkaar klaarstaan, zonder tussenkomst van een organisatie. De buurtverbindingskaart brengt in beeld waar de behoefte ligt.”
Veel inwoners reageerden enthousiast op deze eerste gesprekken. Op basis van de opbrengsten uit de gesprekken zijn vijf thema’s benoemd: verbinding en ontmoeting, sociale samenhang en burenhulp, kwaliteit van de woonomgeving, generatiekloof en inclusiviteit, en zelfredzaamheid ten opzichte van behoefte aan ondersteuning. Tijdens een vervolgbijeenkomst met geïnteresseerde partijen en inwoners is de kaart besproken.
Ook in Waalre kwam er een kaart
Klik op de plaat om te downloaden
In Waalre zijn we niet de straat op gegaan, maar kwamen juist inwoners bij elkaar in het Huis van Waalre. Pak en beet 90 inwoners kwamen bijeen in een tweetal sessies georganiseerd samen met inwonersinitiatief Wonen, Welzijn en Zorg Waalre om de voor hen belangrijkste thema’s in Waalre te benoemen. Ontmoeten, sociaal netwerk, bewustwording en woonvormen zijn de thema’s die hier terugkwamen.
Op elk van de thema’s zijn in Waalre werkgroepen gevormd waar inwoners en betrokken organisaties gemengd aan deelnemen. Zo brengt de kaart niet alleen wensen en mogelijkheden in kaart, maar zet de buurtverbindingskaart ook aan tot actie.
Zelf aan de slag met een kaart? Ter inspiratie delen we hierbij de slides van de aanpak in Heikant
DOWNLOAD DE PRESENTATIE
oktober 2026